De petit fours stonden klaar, want we hadden wat te vieren: Het regionale programma 2026-2029 is vastgesteld. Jacomijn nam de ruim 50 deelnemers mee in de belangrijkste veranderingen en samenwerkafspraken zoals we met elkaar gemaakt hebben op basis van de Wet van school naar duurzaam werk, met dank aan iedereen die daar een bijdrage aan heeft geleverd. Zo kunnen we nu ook gebruik maken van het uniforme overdrachtsdocument. Want soms is er meer ondersteuning nodig bij de overstap naar werk. Zo kan een neurodivergent brein bijvoorbeeld een belemmering vormen. Daarover werd in deelsessies gesproken door ervaringsdeskundigen Barend Gijsbrechts en Lonneke van Nes. Dit gaf veel gespreksstof, ook in de pauze onder het genot van een hapje en een drankje waarin volop werd genetwerkt. Daar zijn deze bijeenkomsten immers ook voor bedoeld.
Heb oog voor ieders talenten
Barend is jonge ambtenaar bij gemeente ‘s-Hertogenbosch en nam ons mee in zijn loopbaan. Hij liep studievertraging op, want hij probeerde skills aan te leren die er met zijn brein niet in gaan. Hij liep bijvoorbeeld vast op takenlijsten, begreep soms niet wat er gevraagd werd of wat er verwacht werd. Met eerder gevolgde therapieën en een werkgever die ervoor open staat, is het hem gelukt op de arbeidsmarkt. Daarbij is intelligentie helpend om ermee te kunnen dealen, om aan te geven wat wel en niet werkt en ten behoeve van het aanpassingsvermogen. Er zijn dagen dat niks lukt, maar er zijn ook dagen waarop hij er bij wijze van 3 in 1 stopt, in plaats van standaard dagelijks functioneren tussen 9 en 17 uur.
Hij roept op om oog te hebben voor ieders talenten. Je ziet nu groepen neurodivergenten en neurotypische mensen veelal gesegregeerd in verschillende sectoren of beroepsgroepen. Maar je zou ze allebei in huis moeten hebben. Dat vraagt om meer bewustwording en open gesprek hierover. Want 1 op de 10 mensen is neurodivergent. Die hebben baat bij een soort ‘tolk’ die kan uitleggen en vertalen. Neurotypische mensen functioneren immers van nature in regels en systemen en kunnen hierin helpen. Het is waardevol als werkgever om mensen met ervaringskennis in dienst te hebben. Tevens is het van belang om naar functieomschrijvingen in vacatures te kijken. Dat zijn veel standaard profielen van ‘schapen met 5 poten’, waardoor je een hele groep niet aanspreekt.
Hoogbegaafdheid
Lonneke gaf een kijkje in de wereld van hoogbegaafdheid, wat overigens geen diagnose is. Er is wel een overlap met andere kenmerken van stoornissen in de DSM. Naast een IQ van > 130 worden er door hoogbegaafde breinen supersnelle verbanden gelegd en kenmerken zich vaak in een hoge gevoeligheid, rechtvaardigheidsgevoel en perfectionisme. Kinderen lopen daarmee het risico op straalangst in plaats van faalangst, ook door de misverstanden tussen andere kinderen en leerkrachten. Verkeerde interpretatie kan leiden tot onderpresteren en uitval in het onderwijssysteem (of later meer risico vormen op burn-out klachten).
Het volgende filmpje illustreert het goed:
Lonnekes verhaal met duidelijke voorbeelden opende ogen van een aantal deelnemers. Het is dan ook belangrijk dat iedereen er wat van weet en open staat om de ander echt te zien en wat diegene nodig heeft.
